Özel Eğitim / Special Education

Prematüre bebek doğumundan itibaren çok fazla sorun yaşıyabiliyor ve bu durum otomatik olarak bebeği belli risk gruplarına dahil ediyor. Prematürelik aslında kendi içinde;

- sınırda prematüre            : 35-37 hafta
- orta derecede prematüre : 29-34 hafta
- ileri derecede prematüre : 24-28 hafta olarak tanımlanabiliyor.

Doğum haftası ve doğum kilosu prematüritenin sınırları ve sorunları konusunda belirleyici oluyor. Hastaneden taburcu olma noktasında yenidoğan servisleri bebeğin durumuna göre farklı branş doktorları tarafından takibini öneriyor. Bebek çeşitli sağlık sorunlarıyla boğuşurken, bir taraftan da büyüme ve gelişim kriterleri gündeme geliyor. Prematüre bebekler erken başlangıçlarından dolayı doğum sonrasında özel bakıma ihtiyaç duydukları gibi, erken çocukluk döneminde de özel eğitim gereksinimi duyma olasılığı yüksek bir grup oluşturuyor.

Özel eğitim özellikle okul öncesi dönemde çocuğun gelişimine kayda değer bir katkı sağlayabilir. Ancak özel eğitim sihirli bir değnek veya tek unsur olarak görülmemeli. Özel eğitim, çocuğun mevcut becerileri üzerinden yenilerini kazanmasını desteklemeyi hedefleyen bir süreç olarak ele alındığında ve iyi niyetli uzmanlarca aile ile ortak bir plan çerçevesinde ilerlendiğinde bir anlam taşıyor.

Çocuğun gelişimi bir bütün olduğu gibi, çocuğun gelişimine destek olan süreçler de bir bütünsellik içinde ele alınmalı. Aileye, okula, özel eğitime, terapiye, spora, oyuna, sevgiye ve çocukluğa ayrı ayrı zaman ayıran bir program gerekiyor. Ancak o zaman çocuk, kişisel özelliklerinin de yardımıyla içsel motivasyonu yüksek ve mutlu bir birey olmak yolunda ilerleyebiliyor.

CANın günlük ve haftalık programı o kadar yoğun ki, randevularını düzenlemek için dahi ciddi bir mesai harcamak gerekebiliyor. Bir de yeni bir faaliyet planlanmaktaysa, ön araştırma ve ilgili organizasyon için bazen günler hatta haftalar gerekiyor.

En verimli sonuçlar için disiplinlerarası birçok konuda farklı bakış açılarının biraraya getirildiği bir yapıya ihtiyaç var. Bu süreçte farklı disiplinlerden oluşan bir ekip kuruluyor ki biz o ekibe "CAN'ın Ekibi" diyoruz :) Bu ekibin her üyesinin bir arada gösterdiği çabanın CAN'a önemli katkısı var. Ve tabi CAN'ın en büyük şansı kendisinin o asla vazgeçmeyen yapısı, o minik bir savaşçı olarak geldiği bu dünyada ilk andan beri inanılmaz bir mücadele veriyor...


The premature baby may face too many problems initiating with birth and this situation enrolls the baby into certain risk groups automatically. Prematurity can be defined as;

• moderately premature : 35-37 weeks
• very premature            : 29-34 weeks
• extremely premature   : 24-28 weeks.

The birth week and weight are determinative in the boundaries and problems of prematurity. At the point of discharge from the hospital, the neonatal care doctors provide guidance regarding follow up of different discipline doctors with respect to the condition of the baby. While the baby struggles trough a various set of health problems, growth and development start to become another issue. Just as they need special care after birth due to their early start, premature babies constitute a group who are more likely to benefit from special education in early childhood.

Special education may contribute significantly to the development of the child, especially during the preschool period. But special education should not be considered as a magical tool or the only factor. Special education is worthwhile if it is handled as a process that supports the child in gaining new abilities built using the current ones and if it progresses as a common plan built with the family by good-willed experts.

Just as the development of the child is to be handled as a whole, the processes supporting the development should be handled holistically, too. A program that allows time for each one of the factors in the child's life -family, school, special education, therapy, sports, play, love, childhood- is necessary. Just then the child may progress to become a happy internal motivator with the help of her/his personal traits as well.

CAN's weekly schedule is so full that arranging his appointments may take quite a lot of effort at times. And if a new activity is being planned on top, research and organization may takes days or weeks at times.

For the most efficient results an infrastructure combining different perspectives in a multidisciplinary manner is required. During this process a team from different disciplines is formed and we call that "CAN's Team" :) The combined efforts of each member of this team has contributed to CAN significantly. And the luckiest edge is his own never giving up character, he is working so hard in this world that he has joined as a tiny worrier ever since that very beginning...

Gelişimsel Değerlendirme / Developmental Assessment

Bence doğum günleri özeldir, hele ki çocuklarınki ayrı bir güzeldir. Bizim CANımızın doğum günleri ise kendi içinde birkaç ek özellik barındırır. Şöyle ki;

- CAN'ın doğduğu gün ile doğması gereken gün arasında 3,5 aylık bir fark vardır,
- CAN'ın doğduğu gün ile eve geldiği gün arasında 5 aylık bir fark vardır,
- CAN'ın doğum günlerini takiben büyüme ve gelişim takibi rutin olarak yapılır.

Her yeni yıl takvimi alındığında ilk iş CAN'ın doğum günü işaretlenir ve o tarih yaklaşırken bir taraftan kutlama hazırlıkları yapılırken bir taraftan da gerekli takip randevuları alınır. Bu sene de aynı şeyler oldu ve şükür bitti.

Büyüme ile ilgili CAN'ı takip eden endokrin uzmanımız bir yıllık büyümemizi gayet iyi buldu. CAN boyu ve kilosu birbiriyle uyumlu olarak kendi persentil aralığında başarılı bir şekilde büyümüş. Zaten ergenliğe kadar bu çizgiyi takip etmesini bekliyor olduğumuzu bir süre önce öğrenmiş bir aile olarak, herhangibir yönde farklı bir gelişim olması da bizi endişelendirir noktasındayız :)

Gelişimi ile ilgili olarak CAN'ı değerlendiren psikiyatrist ve psikolog ekibi de CAN'ın geçtiğimiz yılda çok güzel bir gelişim gösterdiğini düşünüyor. Hatta şaşkınlık içeren bir mutluluk yaşadıklarını gözlemledik diyebilirim. CAN bilişsel ve ince motor becerilerinde yaşıtlarına yakın bir düzeyde olduğuna inandırmış kendilerini. En büyük gecikmemiz oral-motor süreçler ve buna bağlı konuşma becerilerimizi oluşturan tepkisel dilimiz. Algısal dilimizde oldukça iyiyiz, yaş düzeyimizde beklenen herşeyi anlıyoruz ve uyumlu şekilde davranıyoruz, kendimizi anlatmanın da bir yolunu buluyoruz o ayrı, ama konuşma hala bizim için üzerinde çoooook çalışmamız gereken bir konu.

Konuşma terapistimiz CAN'ın dil gelişimiyle ilgili belli bir olgunluk seviyesine ulaştığında hızla yol alacağını düşünüyor. Keşke bir turnusol kağıdı olsa da daldırıp bir bakabilsek ne kadar kaldı şu seviyenin tamamlanmasına. Tabi ki çeşitli göstergeler var ve CAN sürekli ilerliyor ama ama ama artık 6 yaşındayız hadi ama...

Her yeni yılda, her hıdırellezde, her yaz başında, her fırsatta aynı şeyi diliyorum: bu sene, bu yaz, bu ... aşalım artık bu konuyu ve bir dönemi daha geride bırakalım. Nöroloğumuzun dediği gibi, "ekibi üzme CAN", hadi bebeğim bir kere daha şaşırt beni, bizi, tüm dünyayı ve paylaş bizlerle içindeki o mutlu çocuğun coşkusunu ağzından dökülen cümlelerle!


Birthdays are special days for me and the ones for kids' are beautiful in such a different way. Our CAN's birthdays host a couple of extra features within themselves. For example;

- there is a 3,5 month gap between CAN's birth day and the expected date of birth,
- there is a 5 month gap between CAN's birth day and the date we have come home,
- the growth and development assessments are a routine just around CAN's birthday.

Each year when the new year calender is bought CAN's birthday is marked and when that date is closing in the monitoring appointments are made along with the celebration preparations. This year the same things happened and thank God they have finished.

Our endocrinologist following CAN regarding his growth has evaluated the last year's growth as quite good. CAN has grown successfully as a kid going along his own percentile interval both for his height and weight increasing in harmony. As a family who have learned that we are expected to go along the same line until puberty, we are at a point where we would start worrying if any irregularity was to come up in any direction :)

The psychiatrist and psychologist team monitoring CAN also think that he has developed very beautifully during the last year. I can even say that we have observed them experiencing an astonished happiness. CAN has managed to convince them that he is at a similar level with his peers regarding cognitive and fine motor skills. The biggest gap is on oral-motor processes and the respective responsive language skills. We are quite good on our perceptual language, we understand everything expected in our age level and act in harmony, we also find a way to express ourself in one way or the other, but talking is a topic we have to work on a loooot more.

Our language pathologist thinks that CAN will improve rapidly once he reaches a certain maturation level regarding his language development. I wish there was some kind of a litmus paper that we could dip in and understand where this level to complete is. Certainly there are indicators and CAN is progressing all the time but but but we are 6 now go go go...

In each new year, in each spring festival, at the beginning of each summer, in all occasions I keep wishing the same thing: this year, this summer, this... let us overcome this issue and leave another period behind. Just like our neurologist says, "do not depress the team CAN", come on baby amaze me, us, the whole world one more time and share that happy child's joy with us with the words pouring out!

Kapıdaki Adam / The Man at the Door

Sabahları bizim ev tam bir panayır yeri olabiliyor. Özellikle o gün evden ailecek çıkacaksak, aman oğlumuz kahvaltısını yapsın, aman babamız geç kalmasın filan derken annemiz genelde asansörde giyiniyor.

Dün yine öyle bir şekil çıktık evden, ilk iş CANı okula bırakmaktı. Ve ne olduysa işte o zaman oldu. Hayat bir kez daha durdu. Hani şu televizyon çekimlerinde oluyor ya beklenmedik bir durumu daha da vurgulamak için görüntü donuyor! İşte bizim hayatımızda da bu donma durma efektini yaratabilen bir canlı var ki adı CAN. Bu sefer ne mi oldu?

Sabah CANın okulunun bahçe kapısının önünde arabayı park ederken ben klasik sorumu sordum: “CANcım seni okula kim bıraksın, anne mi baba mı?”. Ve CAN cevap verdi: okula kendisi gidecekmiş. “Nasıl yani? Bari kapıya kadar kim gelsin?” deyince “Baba” dedi. Babasıyla birlikte arabadan indiler, bahçe kapısındaki zile bastılar. Önce otomatik bahçe kapısı açılmaya başladı, sonra binanın kapısı açıldı, öğretmenlerinden biri kapıdaydı. CAN bu arada babasıyla vedalaşıp, koşarak bahçeyi kat etmeye başlamıştı, babasının ve öğretmeninin hayret dolu bakışları arasında... Mutlu mutlu okulunun kapısından içeri girdi ve kapıyı da bir güzel arkasından kapattı. Ben mi, ben zaten arabada çoktan donmuştum.

CAN bağımsız, mutlu bir adam olma yolunda bir adım daha atmıştı. Hayallerimden biri daha gerçek olmuştu. Darısı diğer düşlerin başına...

Aferin CAN, teşekkürler CANın Ekibi :) 


Our house can be a real masquerade in the mornings. Especially if we are to leave the house all together, trying so that our son has breakfast, struggling to be on time for our dad’s work, we end up with mom usually dressing up in the elevator.

Yesterday we had a similar picture leaving the house, first task was to drop CAN off to school. And whatever it was it happened just then. Life stopped once more. Just like the television shootings where the flow stops to emphasize an unexpected event! In our life there is a living thing that can create that same freeze stop effect and he is called CAN. What happened this time?

While parking the car across CAN’s school garden gate I asked my classical question: “Who do you want to go with CAN: mom or dad?”. And CAN replied: he wanted to go by himself. “How is that to be? At least who do you want to go with up to the gate?” I said and he replied “Dad”. He got out of the car with his dad, ringed the bell on the garden gate. First the automatic garden gate started to slide open, then the building door opened, one of his teachers was at the door. At the time CAN had said goodbye to his dad and was running through the garden, despite the astonished gazes of both his dad and teacher… He entered the school building happily and closed the door from behind. Me, I was frozen in the car for a while now.

CAN had taken another step towards becoming an independent, happy man.

One more of my dreams had become true. Hoping the same for all other wishes…

Congrats CAN, thanks CAN’s Team :)

CANımdan bir şiir / A poem from my CAN

Gökkuşağı ne renk anne?
Pencere açıldığında yüzüme çarpan bu soğuk niye?
Yağmur yağıyor dışarıda diyorsun, 
Onlar kimin gözlerinden akan yaşlar anne?

Gidelim, üçümüz gidelim,
Anne, baba, çocuk, beraber gidelim,
Gezelim, at binelim, yüzelim,
Ders olmasın, sadece araba sürelim.

Seni seviyorum anne,
Bana sağladığın huzur ve düzeni seviyorum,
Babamı seviyorum,
Onun içten gülüşünü ve tüm neşeli oyunlarını seviyorum.

Mutluyum, hayattan keyif alıyorum,
Zaten pes edecek olsam en başından ederdim,
Ben güçlüyüm anne,
Gücümü tüm sevenlerimden alıyorum.


What color is the rainbow mom?
Why does the cold slap my face when the window opens?
You say it is raining outside,
From whose eyes are those tears mommy?

Let's go, let three of us go,
Mom, dad, kid, let's go together,
Let's go out, let's ride, let's swim,
Let there be no lessons, let's only ride a car.

I love you mom,
I love the peace and harmony you provide,
I love my dad,
I love his full-hearted smile and all of his joyful plays.

I am happy, I enjoy life,
If I were to give up, I would have done so just at the very start,
I am strong mommy,
I find my strength in the ones that love me so.

Bugünleri hayal etmiştim / I have imagined these days

CAN ilk doğduğu yıllarda o kadar çok soru ve sorun vardı ki kafamda, bazen o kadar çok bunalıyordum ki o günü yaşamaktan, kaçmak biraz olsun uzaklaşmak için ileriyi hayal etmeye çalışıyordum. Bu günler geçecek ve herşey iyiye gidecek demenin bencesiydi herhalde oturup hayal kurmak...

CANı gülerken, yürürken, konuşurken, okula giderken hayal etmek, yarınlara dair taşıdığım umudun bir simgesi gibi bana moral veriyordu. Hatta bu hayaller rüyalarıma taşıyordu. CAN büyüdükçe düşlerim onunla beraber gerçekleşti ve gelişti. Her geçen gün olgunlaşan bir meyve gibi, sulu ve tatlı, rengarenk bir çocuk oldu CAN.

Hala burukluklarım, hala kabuslarım var tabi, her annenin vardır herhalde, benimkiler biraz farklı belki, ama ben de bir anneyim ve CAN da bir çocuk. Önünde upuzun bir yaşam olan ve hayatın tadına bakmayı seven bir çocuk. Acısıyla tatlısıyla, seveniyle kıskananıyla, sarılıp dışlayanıyla yaşamın sunabildiklerini olduğu gibi kabul edip mutlu olması en büyük dileğim.

Evet CAN özel bir çocuk, doğduğu andan itibaren genelgeçer kuralları yıkarak ilerleyen bir çocuk, yaşamı mucizelerle dolu bir çocuk, CAN bizim çocuğumuz. Onun kocaman bir ailesi var. Doktoruyla, hemşiresiyle, öğretmeniyle, arkadaşıyla, balıkçısıyla, antrenörüyle ve çok daha fazlasıyla rengarenk bir dünyası var...

6. doğumgünü hatırası olarak bir takvim hazırladık CAN için. 2013 yılının her ayı için bir sayfa ve her sayfada o ayın takvimi ile CANın bir resmi var, onun hayatından bazı renkleri yansıtan. Ve her sayfaya ailesinin bir bölümünü temsilen birşeyler yazdık. İleride bu günleri hatırlamak için. Oysa ki bu günleri hayal ettiğim zamanlar daha dün gibi...

Şu sözlerle bitirmek istiyorum: "Keşke sizi hiç tanımasaydım ama çok mutluyum hayatıma girdiğiniz için"... Hayatın zorlukları karşısında dimdik ayakta durabilenlere ve duranlara gönülden el uzatabilenlere gitsin bu yazı :)

İnsanoğlunun kurması mümkün olmayan hayaller vardır, onlar ancak yaşanır!



During the first years after CAN was born I had so many questions and problems on my mind, I was at times so very much distressed by living in that day, that I used to imagine about the future to run away from today. To imagine must have been my way of saying that, these days will pass by and everything will get better...

To image CAN laughing, walking, talking, going to school was like a symbol of hope I flared inside of me, building morale. These images flowed even into my dreams. As CAN grew up my aspirations were realized and developed further. CAN turned out to be a colorful kid just like a maturing fruit, juicy and sweet.

I still have heartaches, and nightmares too, every mother does so too I assume, mine a bit different maybe, but I am a mother too and CAN is a child. A child who has a long life ahead of him and he is one who likes taking tasteful bites of it. My utmost wish is for him to accept all that life can provide as is and be happy with all that there is; the sweet and sorrow, the loving and the jealous, the embracing and the marginalizing.

Yes CAN is a special kid, a kid diminishing all the generally accepted rules starting from the moment he was born, a kid whose life is full of miracles, CAN is our kid. He has an awesome family. He has such a colorful life with his doctor, nurse, teacher, friend, fisherman, trainer and so much more...

We have prepared CAN a calendar as a 6th year memory. There is a page for each month in the year 2013 and on each page there is a calendar of that month with a picture CAN reflecting some of the colors in his life. And we have written a few words as representatives of parts of his family. To remember today in the future. But still the days I have imagined of today are just like yesterday...

I want to wrap with these words: "I wish I did not meet you at all, but I am so happy I have gotten to know you"... I dedicate this article to those who can rise to the challenges in life and to those who trust out a hand to them fullheartedly :)

There are dreams that mankind is incapable of dreaming, those are the ones that are only lived!

Sadece bir Resim / Only a Picture

Sadece bir resim çektirecektik, evet evet vesikalık, sadece birer resim...

CANı okuldan aldım ve fotoğrafçıya gittik, alt kata indik ve taburemize oturduk sırayla, önce CAN ve sonra annesi. En son CAN 1 yaşındayken gitmiştik vesikalık çektirmeye yine birlikte, aradan sanki bir ömür geçmişti. Ne kadar büyümüştü CAN, o zaman arkalıklı yüksek bir sandalye bulup getirmişlerdi, düşer şaşar daha çok küçük diye. Heves işte oğlumun 1 yaşında stüdyoda çekilmiş resmi olsun istemiştim. İlerde güzel bir anı olurdu, olmuştu da!

Gitmişken tabi bir de anne oğul bir resim çektirdik. Dün fotoğrafları aldım, aldığımdan beri bir o fotoğrafa bakıyorum bir de geçen yıllara. Ve bir kere daha anlıyorum ki fotoğraf denen şey anıları en güzel haliyle saklıyor. Hele çekildiği an insan biraz bakımlı, biraz mutlu ve bir de sevdikleriyle birlikteyse, ve fotoğrafı çeken ile basan da işini biliyorsa söze hiç gerek kalmadan tarihin yapraklarına anıtsal bir sayfa ekleniveriyor.

Dışardan bir insan sadece fotoğraflarımıza baksa, bizden geriye kalanlar sadece onlar olacaksa, ne anlar acaba, ne düşünür, ne kadarını anlar? Sadece fotoğraflardaki anlar olsa yaşamlarımız...


We were only there for a snapshot, yes yes a document photo, only a snapshot each...

I picked up CAN from school and we went to the photographer, we climbed down to the lower floor and sat on the high-chair taking rows, first CAN and then his mother. We had the same experience when CAN was 1 year old, it was like a life time ago. CAN had grown so much, then they had found a high-chair having a back, he was so small that they thought he would fall off. I wanted my son to have a picture taken at the studio, it was a motherly desire I suppose. I thought it would be a beautiful memory in the future, and it has been so too!

Since we were there we had a mother and son picture taken too. I picked up the photos yesterday, since then I am looking at them and the years that have gone by. And once more I realize that the thing we call photo preserves memories in the best possible state. Even better if the person is a bit well groomed, a bit happy and together with the loved ones, and the photographer together with the developer know what they are doing, then a monument is created in history pages without the need of any spoken words.

What would it be like if an outsider only looked at our photos, if they are the only things that will be left behind, what would that person understand, think, how much could that person comprehend? What would it be like if our lives were only the moments in the photos...

Nüfus Cüzdanı / ID Card

Benim cüzdanımda iki kimlik var: biri benim ve biri oğlumun!
Benim içimde iki can var: biri benimki ve biri CANımınki!
Benim gönlümde iki aşk var: biri eşime ve biri oğluma duyduğum!
Benim aklımda tek bir hayal var: CANın tatminkar bir yaşam sürmesi!

CANın nüfus cüzdanını ilk elime aldığım gün onun bu dünyadaki varlığına dair ilk kanıtı elimde tuttuğumu düşünmüştüm. Sanki tılsımlı bir belgeydi ve CANı hayata bağlıyordu. Çünkü gerçekti, çünkü sıradandı, çünkü üzerinde yaşananların izini taşımayan pırıl pırıl yepyeni birşeydi ve bakakalmıştım, büyülenmiştim adeta...

Dün çantamı düzenlemeye çalışırken nüfus cüzdanlarımız elime geldi, benimki ve CANınki kardeş kardeş duruyorlardı yan yana. Bir an düşündüm, CANımın kendi nüfus cüzdanını taşıyacağı günü hayal etmeye çalıştım. Bu sorumluluklarımın azaldığı anlamına mı gelecekti, CANımın iyi olduğunu mu belgeleyecekti, yoksa ayrılık mı demekti? Bilemedim, daha çok vardı, nasılsa zamanı gelene kadar bu soruların da cevabı bulunurdu.

Benim cüzdanımda iki kimlik var: biri benim ve biri oğlumun!
Benim yüreğimde iki insan var: biri kabullenmiş ve biri savaşçı!
Benim içimde iki ruh var: biri hüzünlü ve biri ümitli!
Benim hayatımda tek bir CAN var: hep çok mutlu!


I have two ID cards in my wallet: one is mine and one is my son's!
I have two lives inside of me: one is mine and one is my CAN's!
I have two loves in my heart: one is felt for my spouse and one is for my son!
I have only one dream in my mind: for CAN to live a content life!

The day I have first gotten hold of CAN's ID card I have thought that I held the evidence that certified his existence on earth. It was a magical document and was representing a bond with life. Because it was real, because it was ordinary, because it was something new glittering that did not carry any traces of what was lived through and I was stunned, fascinated even...

Yesterday when I was trying to sort out my bag I got hold of our ID cards, mine and CAN's were there sitting together in harmony. I stopped to think for a moment, I tried to visualize the day CAN carried his own ID card. Would that mean that I had less responsibility, would it document that CAN was doing fine, or would it indicate individuality? I could not figure it out, it was along time ahead, by that time these questions would be answered too.

I have two ID cards in my wallet: one is mine and one is my son's!
I have two people in my heart: one has recognized and one is a worrier!
I have two souls inside of me: one is sorry and one is hopeful!
I have only one CAN in my life: always very happy!